فقه سیاسی (۲)

متن کامل جلسه؛

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد الله رب العالمین و صل الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین

در این جلسه نکاتی را در زمینه فقه سیاسی اشاره خواهم کرد و باید دانست که سیاست عید دیانت است و این امری است که هم فقها معتقد هستند و هم حکما.

نکته اول: توجه به فقه سیاسی با توجه به شرایط جدید در حوزه ها یک ضرورت اجتناب ناپذیر است. چون؛

اولا؛ بخش اعظم فقه، احکام سیاسی و حکومت است.

ثانیا؛ در حال حاضر با مسائل جدیدی ما مواجه هستیم مانند روابط بین الملل، محیط زیست، قدرت سیاسی که باید دیدگاه اسلام را نسبت به آنها بیان کرد.

نکته دوم: از مهمترین مباحث سیاسی در اسلام، قدرت سیاسی است. لذا تاکتیک های قدرتمند سازی و حفظ آن قدرت، سخت مورد توجه اسلام واقع شده است.

نکته سوم: شیخ الرئیس ابن سینا از جمله کسانی است که معتقد است به سیاست، آن هم سیاست متعالیه. گرچه شیخ الرئیس در بخش پایانی کتاب شفا مسئله سیاست رو طرح کرده و گفته انسان مدنی بالطبع، اما در کتاب اشارات که قوی ترین کتاب اوست انسان رو از آن جهت که متمدن و مدنی بالطبع هست و نیاز به قانون دارد نگاه نمی‌کند بلکه بعد از تبیین بحث عبادت زهد عرفان می‌فرماید که این امور سیاست و نبوت می‌خواهد.

محقق طوسی در ذیل این بحث در کتاب اشارات می فرماید که علت اینکه مرحوم ابن سینا بحث نبوت را در ذیل بحث‌های سیاست عبادت و مانند آن مطرح کرده از این جهت است که انسان را ایشان حیوان ناطق نمی‌داند بلکه ابن سینا می گوید انسان حی متأله است. لذا مسئله الانسان حیوان ناطق را باید به زباله دان تاریخ برد. ابن سینا چون معتقد به سیاست متعالیه هست نه فقط سیاست می‌گوید که تعریف انسان این است: الانسان حی متأله.

و صل الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین